Challenge door VIERNULVIER

Hoe kan VIERNULVIER haar cultureel aanbod als Vlaams kunstencentrum strategisch positioneren en vernieuwen om relevant te blijven voor huidige en toekomstige jongeren, binnen een onzekere culturele, maatschappelijke en steeds digitalere context?

Fase 7

23/03/2026 - 03/05/2026

Doelstelling

Nadat de acht concepten uit de workshop verder worden uitgewerkt, is het de bedoeling deze te toetsen bij experten binnen de cultuursector. Van de acht concepten worden concept cards gemaakt, waarbij het de bedoeling is dat experten deze rangschikken. Daarna wordt er dieper ingegaan op de top vier concepten met het meeste potentieel. Het is de bedoeling om aan de hand hiervan uitgebreide feedback te krijgen, die we dan kunnen omzetten in design requirements voor toekomstige oplossingen voor de VIERNULVIER.

Vraagstelling

  1. Welke concepten hebben het meeste potentieel?
  2. Wat zijn de meest voorkomende sterktes en zwaktes van de concepten?
  3. Aan welke eigenschappen moeten concepten zeker voldoen?

Methodeplanning

Expert interview
  • Aantal respondenten: 6
  • Fase: Data verzameling
Card sorting
  • Aantal respondenten: 6
  • Fase: Data verzameling
SWOT analysis
  • Aantal respondenten: -
  • Fase: Data analyse

Taakverdeling

Topiclijst interviews opstellen
  • Luna Pieters
  • Morgane Spanhove
Concept cards maken
  • Léon De Timmerman
  • Luna Pieters
  • Valerie Van Hoye
  • Ben Van Muylem
Interviews afnemen

Volledig team

Interviews analyseren

Volledig team

Lijst met design requirements opstellen
  • Flo Van Hove
METHODIEK 1: Expert interview
Aantal respondenten
6 Schatting
11 Reëel
Belangrijkste resultaten
  • Op basis van de expertinterviews werd een selectie gemaakt van de meest veelbelovende concepten. Daarnaast werden belangrijke ontwerpprincipes geformuleerd rond participatie, ondersteuning, fysieke ontmoeting, continuïteit en duidelijke positionering.
METHODIEK 2: Card sorting
Aantal respondenten
6 Schatting
11 Reëel
Belangrijkste resultaten
METHODIEK 3: SWOT analysis
Aantal respondenten
? Schatting
? Reëel
Belangrijkste resultaten

Antwoorden

1. Welke concepten hebben het meeste potentieel? Wat zijn de meest voorkomende sterktes en zwaktes van de concepten? Aan welke eigenschappen moeten concepten zeker voldoen?

Op basis van de card sorting tijdens de expertinterviews werden de concepten beoordeeld op hun relevantie, haalbaarheid en meerwaarde voor VIERNULVIER. Hieruit bleek dat ’t Is aan de Jeugd, 404 MaakMatch en Balzaal Olympia door de experten als de meest kansrijke concepten werden beschouwd.

2. Wat zijn de meest voorkomende sterktes en zwaktes van de concepten?

Op basis van de expertinterviews werd een SWOT-analyse van de top 4 concepten uitgevoerd. Dit zijn de belangrijkste inzichten:

Sterktes

- Sterke jongerenparticipatie en eigenaarschap

- Stimuleert co-creatie en talentontwikkeling

- Communityvorming en netwerking

- Sluit aan bij de missie van VIERNULVIER

- Gebruik van de unieke infrastructuur van de Balzaal

Zwaktes

- Hoge nood aan begeleiding en ondersteuning

- Organisatorische complexiteit

- Onduidelijke rolverdeling en verwachtingen

- Niet altijd even laagdrempelig

- Risico op exclusiviteit

Opportuniteiten

- Bereiken van nieuwe doelgroepen en communities

- Samenwerkingen met scholen, jeugdorganisaties, verenigingen en externe partners

- Uitbouwen van duurzame trajecten met mentoring en doorgroeimogelijkheden

- Doorstroming van jongeren naar een professionele artistieke praktijk

- Uitgroeien tot een herkenbare methodiek voor jongerenwerking binnen VIERNULVIER

Bedreigingen

- Moeilijk evenwicht tussen vrijheid en structuur

- Concurrentie met bestaande initiatieven en organisaties die vergelijkbare activiteiten aanbieden

- Financiële en personele druk door de nood aan begeleiding en ondersteuning

- Risico dat engagement of impact wegvalt na afloop van een traject of evenement

- Mogelijke mismatch tussen verwachtingen van jongeren en wat VIERNULVIER praktisch kan aanbieden

3. Aan welke eigenschappen moeten concepten zeker voldoen?

Op basis van de analyses van de expertinterviews kwamen we uiteindelijk tot 10 design requirements, die VIERNULVIER als checklist kan gebruiken voor hun toekomstige oplossingen.

1. Geef jongeren echte agency (Gebruikerseis): Jongeren willen niet enkel deelnemen aan een concept, maar het ook mee vormgeven. Ze willen zelf keuzes kunnen maken, ideeën kunnen sturen en verantwoordelijkheid krijgen.

2. Zorg voor een veilige en open omgeving (Gebruikerseis): Een veilige en verwelkomende omgeving is een absolute voorwaarde om jongeren zich welkom te laten voelen.

3. Focus op communities, niet enkel op publiek (Gebruikerseis): Jongeren bewegen sneller in groepsverband dan als individu. Concepten werken sterker wanneer ze daarop inspelen.

4. Neem een actieve ondersteunende rol op (Organisatorische eis): Jongeren hebben niet alleen een ruimte nodig, maar ook ondersteuning en coaching.

5. Bewaak de artistieke identiteit van het huis (Organisatorische eis): Niet elk concept hoeft puur artistiek te zijn, maar creativiteit, kunst, en culturele beleving moeten wel centraal blijven staan binnen VIERNULVIER.

6. Zorg voor duidelijke kaders en verwachtingen (Organisatorische eis): Duidelijke afspraken creëren vertrouwen en voorkomen frustraties, zowel voor jongeren als VIERNULVIER zelf.

7. Vertrek vanuit de sterktes van VIERNULVIER (Organisatorische eis): Een concept werkt sterker wanneer het gebruikmaakt van wat VIERNULVIER uniek maakt.

8. Bouw aan duurzame concepten (Organisatorische eis): Eenmalige ideeën werken zelden, concepten moeten de tijd krijgen om te groeien.

9. Houd het financieel eerlijk én toegankelijk (Financiële eis): Jongeren mogen geen financiële drempels ervaren, maar makers moeten wel correct vergoed worden.

10. Gebruik technologie als middel, niet als doel (Technologische eis): Wees terughoudend met complexe, eigen technologische oplossingen. Technologie kan versterken, maar mag nooit het doel op zich worden.

Fase 6

16/02/2026 - 22/03/2026

Doelstelling

De workshop heeft als doel om onze concepten te valideren en verder te verrijken via co-creatie met jongeren, waaronder leden van het Jong Panel van VIERNULVIER. Vertrekkend vanuit de vier toekomstscenario's en bijhorende concepten, worden deelnemers uitgenodigd om zich in te leven in een van de 4 toekomstscenario's en van daaruit feedback te geven en ideeën verder te ontwikkelen. Tijdens de verschillende rondes verzamelen we inzichten over wat werkt, wat niet werkt en waarom, en krijgen deelnemers de ruimte om bestaande concepten te verbeteren en nieuwe ideeën te formuleren. De focus ligt niet enkel op evaluatie, maar vooral op het begrijpen van onderliggende motivaties, noden en verwachtingen van jongeren. Deze fase moet zowel concrete conceptverbeteringen als nieuwe concepten opleveren, en vormt een belangrijke stap richting het verfijnen van onze oplossingen en het identificeren van bredere design requirements voor de toekomst van VIERNULVIER.

Vraagstelling

  1. Hoe reageren jongeren op onze concepten voor de Balzaal binnen verschillende toekomstscenario's, en hoe kunnen zij deze verbeteren of herdenken?

Methodeplanning

Creative brainstorm
  • Aantal respondenten: 16
  • Fase: Data verzameling

Taakverdeling

Workshop voorbereiden

Volledig team

Rekruteren van respondenten

Volledig team

Draaiboek workshop opstellen
  • Morgane Spanhove
Workshop presenteren
  • Morgane Spanhove
Workshop modereren en notities maken
  • Léon De Timmerman
  • Luna Pieters
  • Valerie Van Hoye
  • Ben Van Muylem
Analyseren en feedback verwerken
  • Flo Van Hove
METHODIEK 1: Creative brainstorm
Aantal respondenten
16 Schatting
12 Reëel
Belangrijkste resultaten
  • Tijdens de creatieve brainstorm, opgebouwd uit verschillende rondes, verzamelden we een brede set aan inzichten, feedback en nieuwe ideeën rond de concepten voor de Balzaal. Deelnemers werden ondergedompeld in hun toegewezen toekomstscenario, waarna ze kritisch reflecteerden op het bestaande concept, deze verder verbeterden en een nieuw concept bedachten. Dit leverde concrete aanpassingen, nieuwe features en invullingen op die beter aansluiten bij de leefwereld van de jongeren.

Antwoorden

1. Hoe reageren jongeren op onze concepten voor de Balzaal binnen verschillende toekomstscenario's, en hoe kunnen zij deze verbeteren of herdenken? Leidt co-creatie met jongeren tot sterkere, relevantere en meer toekomstbestendige oplossingen?

De workshop maakte duidelijk dat jongeren positief reageren op concepten die hen actief betrekken bij cultuurbeleving. Ze willen niet enkel deelnemen aan activiteiten, maar ook meedenken, participeren en mee vormgeven aan initiatieven. Tegelijk benadrukten ze het belang van duidelijke kaders en begeleiding, zodat participatie toegankelijk en overzichtelijk blijft. Daarnaast bleek dat cultuur voor jongeren in de eerste plaats een sociale ervaring is, waarbij ontmoeting, verbinding en gedeelde beleving centraal staan. Verder kwam een duidelijk spanningsveld naar voren tussen technologie en menselijke connectie. Hoewel technologische toepassingen als een meerwaarde worden gezien om ervaringen te versterken, mag technologie het persoonlijke contact niet vervangen. Jongeren blijven sterk belang hechten aan authentieke, offline interacties. Op basis van deze inzichten werden de oorspronkelijke concepten verfijnd en ontstond bovendien voor elk toekomstscenario een bijkomend concept, wat resulteerde in vier nieuwe conceptvoorstellen voor de Balzaal.

Lente: 404 Side Quest
Een laagdrempelig format waarbij jongeren deelnemen aan betaalbare workshops rond maatschappelijke thema’s. Het concept stimuleert ontmoeting, nieuwe interesses en een duurzame band met de Balzaal en haar community.

Zomer: No Techno
Een feestconcept waarbij bezoekers hun smartphone tijdelijk afgeven om volledig aanwezig te zijn in een technologisch verrijkte omgeving. De focus ligt op echte ontmoetingen, dansen en sociale interactie zonder digitale afleiding.

Herfst :’t Is aan de Jeugd
Een initiatief waarbij jongeren zelf evenementen organiseren in de Balzaal. Met ondersteuning van VIERNULVIER krijgen ze de ruimte om hun ideeën uit te werken en nieuwe jongeren naar het cultuurhuis te brengen.

Winter: 404 EventMatch
Een app waarmee jongeren alternatieve evenementen kunnen ontdekken op basis van hun interesses. Gebruikers kunnen events opslaan, delen met vrienden en het creatieve proces van artiesten van dichtbij volgen.

Wat nemen we mee naar de volgende onderzoeksstap?

De inzichten uit de workshop worden meegenomen naar de expertvalidatie. De reacties van jongeren, samen met de voorgestelde verbeteringen en nieuwe concepten, vormen input voor de verdere evaluatie en selectie van de meest kansrijke concepten.

Te onthouden voor op te leveren tangible:

De inzichten en feedback van jongeren worden vertaald naar concrete design requirements die aansluiten bij hun verwachtingen rond participatie, ontmoeting, co-creatie en cultuurbeleving.

Fase 5

09/02/2026 - 15/02/2026

Doelstelling

Het doel van de ideation bootcamp is om op basis van de toekomstscenario’s innovatieve, haalbare en relevante concepten voor de Balzaal van VIERNULVIER te ontwerpen. Via divergente ideationtechnieken worden verschillende oplossingsrichtingen verkend, waarna de meest veelbelovende ideeën worden geselecteerd en verder uitgewerkt. Deze fase moet resulteren in een aantal concrete concepten die relevant zijn voor toekomstige generaties jongeren.

Vraagstelling

  1. Hoe kunnen we de Balzaal van VIERNULVIER vormgeven zodat ze relevant en aantrekkelijk is voor jongeren?

Methodeplanning

GPS-brainstormkit
  • Aantal respondenten: -
  • Fase: Data verzameling
Lego serious play
  • Aantal respondenten: -
  • Fase: Voorbereiding
Idea Canvas
  • Aantal respondenten: -
  • Fase: Data analyse

Taakverdeling

Brainstormen

Volledig team

Concepten uitwerken

Volledig team

METHODIEK 1: GPS-brainstormkit
Aantal respondenten
? Schatting
? Reëel
Belangrijkste resultaten
  • Tijdens de ideation bootcamp werden diverse conceptrichtingen gegenereerd en verkend aan de hand van brainstormtechnieken. De meest veelbelovende ideeën werden vervolgens verder uitgewerkt en vertaald naar de vier toekomstscenario’s, wat resulteerde in één uitgewerkt concept voor de Balzaal van VIERNULVIER binnen elk scenario.
METHODIEK 2: Lego serious play
Aantal respondenten
? Schatting
? Reëel
Belangrijkste resultaten
METHODIEK 3: Idea canvas
Aantal respondenten
? Schatting
? Reëel
Belangrijkste resultaten

Antwoorden

1. Hoe kunnen we de Balzaal van VIERNULVIER vormgeven zodat ze relevant en aantrekkelijk is voor jongeren?

De Balzaal van VIERNULVIER kan relevant en aantrekkelijk blijven voor jongeren door hen niet enkel als publiek te benaderen, maar als actieve deelnemers, mede-makers en mede-eigenaars van de ruimte. Dit vraagt een flexibele omgeving die ontmoeting, participatie, co-creatie en communityvorming stimuleert, ondersteund door duidelijke kaders en begeleiding. Technologie kan hierbij een versterkende rol spelen, maar mag de fysieke ontmoeting en authentieke sociale interactie niet vervangen. Daarnaast moet de Balzaal toegankelijk, veilig en laagdrempelig zijn, zodat diverse groepen jongeren zich er welkom voelen en zich met de plek kunnen identificeren.

Hiervoor werden vier concepten uitgewerkt:

Herfst: Balzaal Olympia
Een terugkerend wedstrijdformat waarin jongeren eigen culturele projecten ontwikkelen in de Balzaal. Met ondersteuning van VIERNULVIER werken ze hun ideeën uit, waarna de community en een jury bepalen welk concept gerealiseerd wordt op het slotevenement.

Lente: Level 404
Een app die jongeren beloont voor actieve cultuurparticipatie. Door events bij te wonen, vrienden uit te nodigen en deel te nemen aan activiteiten verzamelen ze punten en stijgen ze in level, wat voordelen en meer inspraak oplevert. Het concept stimuleert langdurige betrokkenheid en co-creatie.

Zomer: 404 Pulse
Een interactieve performance-ruimte waarin het publiek via stemtools invloed uitoefent op elementen zoals licht, projecties en sfeer. Jongeren worden zo actieve medemakers van de ervaring in plaats van passieve toeschouwers.

Winter: 404 MaakMatch
Een matchmakingplatform dat artiesten met elkaar verbindt op basis van gedeelde interesses. Via de app kunnen ze samenwerken, projecten opstarten en de Balzaal gebruiken als ruimte om te repeteren, creëren en hun werk te presenteren.

Wat nemen we mee naar de volgende onderzoeksstap?

De ideation bootcamp resulteerde in een reeks uitgewerkte concepten voor elk toekomstscenario. Deze concepten worden meegenomen naar de volgende onderzoeksstap, waar ze worden voorgelegd aan jongeren om feedback te verzamelen en verdere verbeteringen te identificeren.

Fase 4

17/12/2025 - 19/12/2025

Doelstelling

Op basis van het scenario-raamwerk worden de vier toekomstscenario’s verder uitgewerkt tot concrete scenario-narratieven. Hierdoor worden de abstracte toekomstbeelden tastbaar en begrijpelijk gemaakt. Het doel is om inzicht te krijgen in hoe cultuurbeleving in elk scenario concreet georganiseerd, ervaren en vormgegeven zou kunnen worden in 2045. Het is in deze fase ook de bedoeling om de narratieven voor te leggen aan onze Community of Practice om hier feedback op te krijgen.

Vraagstelling

  1. Hoe kunnen de ontwikkelde toekomstscenario’s worden vertaald naar concrete narratieven die inzicht geven in hoe cultuurbeleving in 2045 georganiseerd en ervaren kan worden?

Methodeplanning

Scenario-narratieven
  • Aantal respondenten: -
  • Fase: Rapportering

Taakverdeling

Scenario-narratieven uitschrijven

Volledig team

Feedback verwerken

Volledig team

METHODIEK 1: Scenario-narratieven
Aantal respondenten
? Schatting
? Reëel
Belangrijkste resultaten
  • Door het scenario-raamwerk verder uit te werken tot scenario-narratieven werden de toekomstbeelden concreter en beter voorstelbaar. De narratieven vertalen de abstracte scenario’s naar uitgewerkte contexten en tonen hoe cultuurbeleving in 2045 georganiseerd en ervaren zou kunnen worden. Hierdoor werden de scenario’s toegankelijker, tastbaarder en eenvoudiger te interpreteren. Op basis van feedback van verschillende experten werden de narratieven vervolgens verfijnd en aangepast, waardoor ze beter aansluiten binnen de cultuursector.

Antwoorden

Wat nemen we mee naar de volgende onderzoeksstap?

De scenario-narratieven vormen het uitgangspunt voor de ideation bootcamp en worden gebruikt om toekomstgerichte concepten te ontwikkelen binnen verschillende mogelijke toekomstscenario's.

Te onthouden voor op te leveren tangible:

De uiteindelijke design requirements moeten afgestemd zijn op verschillende mogelijke toekomstscenario’s en voldoende flexibel zijn om ook in een veranderende context relevant te blijven.

Fase 3

24/11/2025 - 14/12/2025

Doelstelling

Op basis van de trends en onzekerheden die werden geïdentificeerd in fase 1 werden vier drijvende krachten geformuleerd die de toekomst van cultuurbeleving kunnen beïnvloeden. Deze drijvende krachten vormen de basis voor de ontwikkeling van een scenario-raamwerk. Door de mogelijke combinaties van deze onzekerheden te verkennen in een scenario-matrix, is het de bedoeling om vier toekomstscenario’s te ontwikkelen. Deze scenario’s bieden geen voorspellingen, maar alternatieve toekomstbeelden die inzicht geven in hoe cultuurbeleving in 2045 georganiseerd, beleefd en vormgegeven zou kunnen worden. Ze dienen als denkkader om toekomstige uitdagingen, kansen en strategische keuzes voor cultuurorganisaties te onderzoeken.

Vraagstelling

  1. Hoe zal cultuurbeleving in 2045 er mogelijks uitzien?

Methodeplanning

Scenario-matrix
  • Aantal respondenten: -
  • Fase: Data analyse

Taakverdeling

Scenario-matrix opbouwen

Volledig team

Uitschrijven scenario's
  • Léon De Timmerman
  • Flo Van Hove
  • Luna Pieters
  • Morgane Spanhove
  • Valerie Van Hoye
METHODIEK 1: Scenario-matrix
Aantal respondenten
? Schatting
? Reëel
Belangrijkste resultaten
  • Er werden vier toekomstscenario's opgesteld, die dienen als scenario-raamwerk. De vier scenario’s werden benoemd aan de hand van de vier seizoenen als metafoor voor de verschillende dynamieken in de cultuursector. Ze variëren van een financieel kwetsbare en sterk gereguleerde cultuursector met beperkte innovatie en participatie, tot een toekomst waarin cultuurhuizen functioneren als inclusieve, participatieve en technologisch ondersteunde ecosystemen. Tussen deze uitersten bevinden zich scenario’s waarin cultuur zich heruitvindt via bottom-up initiatieven, digitale platformen en gemeenschapsvorming, ondanks beperkte middelen. Samen bieden de scenario’s een breed denkkader om mogelijke kansen, risico’s en strategische keuzes voor cultuurorganisaties zoals VIERNULVIER te verkennen.

Antwoorden

1. Hoe zal cultuurbeleving in 2045 er mogelijks uitzien?

Het scenario-raamwerk toont aan dat cultuurbeleving in 2045 sterk kan verschillen afhankelijk van politieke keuzes, economische omstandigheden, technologische ontwikkelingen en de mate waarin het publiek betrokken wordt bij cultuurcreatie.

In het winterscenario (cultuur als bevroren vijver) bevindt de cultuursector zich in een periode van stagnatie. Door dalende subsidies, toenemende regulering en beperkte technologische innovatie wordt cultuur minder toegankelijk en divers. Cultuurhuizen nemen weinig risico’s en richten zich vooral op een beperkt publiek. Bezoekers blijven voornamelijk passieve consumenten van een vooraf bepaald aanbod.

In het lentescenario (cultuur als doorzettende klimop) staat de sector financieel onder druk, maar ontstaan er nieuwe vormen van cultuur vanuit makers en gemeenschappen zelf. Technologie maakt creatie en verspreiding toegankelijker, waardoor jongeren actief deelnemen aan cultuurproductie. Cultuurhuizen functioneren meer als platformen voor experiment en samenwerking, al blijft de afhankelijkheid van private technologiebedrijven een uitdaging.

Het herfstscenario (cultuur als samenwerkende bijenkorf) wordt gekenmerkt door sterke gemeenschapsvorming en participatie. Cultuurhuizen evolueren naar open ontmoetingsplaatsen waar jongeren, kunstenaars en lokale gemeenschappen samen cultuur creëren. Technologie speelt een ondersteunende rol, terwijl co-creatie, inclusie en lokale verankering centraal staan. Ondanks beperkte middelen blijft de sector veerkrachtig dankzij samenwerking en gedeeld eigenaarschap.

In het zomerscenario (cultuur als dynamische moestuin) ontstaat een toekomst waarin beleid, technologie en participatie elkaar versterken. Stabiele financiering creëert ruimte voor innovatie, experiment en inclusie. Het publiek neemt actief deel aan de ontwikkeling van culturele activiteiten en hybride cultuurvormen combineren fysieke en digitale ervaringen. Technologie ondersteunt zowel creatie als publiekswerking en maakt cultuur toegankelijker voor een brede groep mensen.

Wat nemen we mee naar de volgende onderzoeksstap?

Het uitgewerkte scenario-raamwerk wordt meegenomen naar de volgende fase en dient als fundament voor het uitschrijven van de scenario-narratieven.

Te onthouden voor op te leveren tangible:

De uiteindelijke aanbevelingen moeten niet inspelen op één specifieke toekomst, maar bruikbaar zijn binnen verschillende mogelijke toekomstscenario's. Het scenario-raamwerk dient hierbij als toetsingskader voor de relevantie en toekomstbestendigheid van de aanbevelingen.

Fase 2

13/10/2025 - 23/11/2025

Doelstelling

In deze fase worden er expertinterviews voorbereid en afgenomen met ongeveer 10 sleutelactoren uit de Vlaamse cultuursector. Tegelijkertijd doen we deskresearch om een zo breed mogelijk begrip te krijgen van de huidige Vlaamse cultuursector. Op het einde van deze fase hebben we een overzicht van de belangrijkste trends en onzekerheden. Deze worden samengenomen tot vier overkoepelende drijvende krachten, om in een volgende fase te gebruiken voor het opbouwen van een scenario-raamwerk.

Vraagstelling

  1. Wat zijn de belangrijkste trends en onzekerheden in de huidige Vlaamse cultuursector?

Methodeplanning

Desk Research
  • Aantal respondenten: -
  • Fase: Data verzameling
Expert interview
  • Aantal respondenten: 10
  • Fase: Data verzameling
PESTEL analysis
  • Aantal respondenten: -
  • Fase: Data verzameling

Taakverdeling

Deskresearch - literatuur opzoeken

Volledig team

Deskresearch uitschrijven (literatuurstudie)
  • Léon De Timmerman
Interviewvragen opstellen

Volledig team

Interviews afnemen

Volledig team

Interviews transcriberen en trends analyseren

Volledig team

METHODIEK 1: Desk Research
Aantal respondenten
? Schatting
? Reëel
Belangrijkste resultaten
  • Uit de deskresearch blijkt dat de cultuursector geconfronteerd wordt met dalende overheidssubsidies en een toenemende politieke invloed, waardoor cultuurhuizen op zoek moeten naar alternatieve en hybride financieringsmodellen. Tegelijkertijd zorgt de toenemende diversiteit en versnippering van het publiek voor een groeiende nood aan doelgroepgerichte communicatie, co-creatie en participatie. Daarnaast spelen technologische innovaties een steeds grotere rol in de sector door nieuwe vormen van publieksbetrokkenheid, interactieve ervaringen en een bredere toegankelijkheid van cultuur aan te bieden. De belangrijkste onzekerheden situeren zich rond toekomstige financiering, de mate van politieke sturing, veranderende publieksverwachtingen en het tempo waarmee technologische innovaties worden geadopteerd.
METHODIEK 2: Expert interview
Aantal respondenten
10 Schatting
10 Reëel
Belangrijkste resultaten
  • De expertinterviews tonen aan dat de cultuursector zich bevindt in een spanningsveld tussen toenemende individualisering en de nood aan collectieve verbinding. Cultuur krijgt steeds vaker een functie als middel voor zelfexpressie en sociale positionering, terwijl cultuurhuizen net op zoek moeten naar gedeelde verhalen en gemeenschapsvorming. Daarnaast wijzen experts op een overaanbod binnen de sector, een toenemende concurrentie om aandacht en een afnemende interesse in complexe of conceptuele cultuurvormen. Technologie en AI beïnvloeden zowel het gedrag van het publiek als de culturele productie, maar worden vooral gezien als ondersteunende middelen eerder dan als vervanging van fysieke culturele ervaringen. Verder benadrukken de experts het blijvende belang van lokale verankering, duidelijke profilering en het maken van scherpe keuzes om relevant en impactvol te blijven. Ten slotte bestaat er onzekerheid over de maatschappelijke adoptie van nieuwe technologieën, de toekomstige financiering van de sector en de manier waarop cultuurhuizen zich kunnen onderscheiden in een steeds drukker en homogener cultureel landschap.
METHODIEK 3: Affinity diagramming
Aantal respondenten
? Schatting
? Reëel
Belangrijkste resultaten
METHODIEK 4: PESTEL analysis
Aantal respondenten
? Schatting
? Reëel
Belangrijkste resultaten

Antwoorden

1. Wat zijn de belangrijkste trends en onzekerheden in de huidige Vlaamse cultuursector?

Trends en onzekerheden Vlaamse cultuursector (volgens PESTEL)

Politiek

- Stijgende invloed door regulering

- Dalende subsidies

Economie

- Dalend budget

- Stijgende diversifiëring van inkomstenbronnen

- Toenemende privatisering

Sociaal

- Complexere samenleving

- Dalende diversiteit van aanbod

- Dalende interesse jongere generaties

- Dalende betalingsbereidheid, stijgende serviceverwachtingen

- Stijgende nood aan co-creatie

- Achterblijvende diversiteit/inclusiviteit van het cultuurbeleid

- Meer versnipperde doelgroep

- Mediatisering van cultuurbeleving

- Toenemende kloof tussen generaties

Technologie

- Technologisch determinisme

- Technologisch scepticisme

- Toenemende democratisering

- Toenemende opportuniteiten door technologie

- Meer interactie en agency publiek

Milieu

- Toenemende verkoop online tickets

Wetgeving

- Toenemend belang auteursrecht

Wat nemen we mee naar de volgende onderzoeksstap?

Op basis van de trends en onzekerheden werden vier overkoepelende drijvende krachten geformuleerd die de toekomst van de cultuursector kunnen beïnvloeden. Deze drijvende krachten worden meegenomen naar de volgende onderzoeksstap en vormen de basis voor het opbouwen van het scenario-raamwerk.

Te onthouden voor op te leveren tangible:

De geïdentificeerde trends en onzekerheden tonen aan dat de relatie tussen jongeren en cultuur evolueert. De uiteindelijke design requirements moeten daarom voldoende toekomstgericht en flexibel zijn, zodat ze relevant blijven binnen verschillende mogelijke toekomstscenario's.

Fase 1

29/09/2025 - 20/04/2026

Doelstelling

Doorheen het volledige onderzoeksproces bouwen en onderhouden we een Community of Interest (CoI) en Community of Practice (CoP) bestaande uit relevante stakeholders. Deze stakeholders worden betrokken om inzicht te verwerven via interviews, feedbackmomenten en workshops, en om hen op de hoogte te houden van de voortgang van het onderzoek. De samenstelling van de CoI en CoP is dynamisch en kan gedurende het project worden uitgebreid met nieuwe relevante stakeholders naarmate het onderzoek evolueert.

Vraagstelling

  1. Welke stakeholders zijn relevant om te betrekken bij het onderzoeksproject en hoe kunnen zij bijdragen aan het onderzoeksproces?

Methodeplanning

Stakeholder mapping
  • Aantal respondenten: 27
  • Fase: Data verzameling

Taakverdeling

Stakeholders rekruteren

Volledig team

METHODIEK 1: Stakeholder mapping
Aantal respondenten
? Schatting
27 Reëel
Belangrijkste resultaten
  • Door middel van een stakeholder mapping werden 27 relevante stakeholders binnen de Community of Interest en Community of Practice geïdentificeerd. Deze stakeholders vormden een belangrijke bron van inzichten gedurende het onderzoeksproces en werden betrokken via interviews, workshops en feedbackmomenten.

Antwoorden

1. Welke stakeholders zijn relevant om te betrekken bij het onderzoeksproject en hoe kunnen zij bijdragen aan het onderzoeksproces?
COI/COP

Wat nemen we mee naar de volgende onderzoeksstap?

De geïdentificeerde stakeholders vormen een waardevolle pool van respondenten die in latere onderzoeksfasen opnieuw kunnen worden betrokken. Hierdoor kunnen inzichten verder worden verdiept, concepten worden gevalideerd en onderzoeksresultaten worden afgetoetst bij relevante doelgroepen en experten.

Te onthouden voor op te leveren tangible:

De stakeholder mapping benadrukt het belang van een multidisciplinair perspectief. Het eindresultaat moet gebaseerd zijn op inzichten van zowel jongeren als stakeholders uit de cultuursector, politiek en academische wereld om tot breed gedragen aanbevelingen te komen.